Dringende oproep voorzitter ledenraad Fietsersbond

Oorspronkelijk gepubliceerd op: https://www.fietsersbond.nl/nieuws/dringende-oproep-voorzitter-ledenraad-fietsersbond/

Nostalgisch terugkeer naar de ENFB?

Wow, dat moet je maar durven als bestuursvoorzitter over de eigen actieve achterban… Toch is dit wel de essentie van de problemen van de FB, die zich lijkt te hebben verschanst in een snel veranderende wereld. Ik heb dat regelmatig in mijn bijdragen genoemd en ook dat de wal het schip zal keren. In de huidige situatie met de snel toenemende veroudering en de dramatische uitroeiing door het Corona-virus zal waarschijnlijker het schip vergaan voordat de wal bereikt wordt.

Probleem is dat de FB in de loop der jaren ergens de aansluiting met de populatie fietsers verloren is. Jongeren zijn sowieso niet echt te porren voor verenigingswerk maar met wellicht wat meer gerichte acties zou dit anders uitgepakt kunnen hebben.

Als gebruiker van een speed pedelec voel ik me ook niet vertegenwoordigd door de FB, de reacties van de Bond op de introductie van deze nieuwe fiets zijn weinig stimulerend geweest, en dan druk ik me mild uit. Terwijl er een groot gemeenschappelijk belang is: terugdringing van automobiliteit ten gunste van fietsmobiliteit. Ofwel een gemiste kans die vooral te wijten is aan het conservatisme van de actieve achterban.

Het maakt mij weinig uit of het schip zelf vergaat of door de wal gekeerd wordt, feit is in ieder geval dat het “belangenlandschap” drastisch gaat veranderen. Het is aan de FB om te beslissen of zij wil overstappen op het nieuwe voertuig of de voorkeur geeft aan de onvermijdelijke ondergang.

Wat een gedoe om op dit forum te kunnen komen. De link in het blad https://fietsersbond.nl/ dickbuursink leidt naar een onveilige pagina, zeker niet naar deze. Na veel zoeken gevonden. Dat helpt niet om gemakkelijk van gedachten te kunnen wisselen. Maar enfin, we zijn er. Tegen de eigenaar van de fietspedelec hierboven wil ik zeggen dat ik hem veel verkeersveiligheid toewens. Ik heb de eerste pedelecer al ontmoet, die zwartpaars, gekneusd en gekraakt werd, want onvrijwillig een brommer ontmoette, met een indrukwekkende impact. Ik hoop dat pedelecers steeds hun meerdere in het verkeer zullen tegenkomen, en niet de meer kwetsbaardere, waarop minder kans is als dat ‘nieuwe voer-tuig’ 1,5 meter ofzo verwijderd zal zijn van de toch omvangrijke groep van tere fietsers, en dat zijn wij allen die niet geharnasd of gehelmd ten strijde trekken op 's heren wegen. En mocht u oud worden, waarde pedelecer, dan wordt ook u weer deel van die groep.

Dick Buursink schrijft als een gepokte en gemazelde politicus en wat een ellende is het dan om de pointe te begrijpen. Nu al drie keer het stuk gelezen. Kinderen vragen intussen of ik alsjeblieft van het scherm ga en gelijk hebben ze. Hoe helder klinkt dit klaroen? Moeten we meer online en daarmee de gekozenen en bestuurders bestormen? Niets zo verschrikkelijks als online je mening te verkondigen. Waarvan akte.
Waar gaat de FB over en hoe verhoudt ze zich tot haar leden? Had de FB beter moeten opletten toen er een x aantal fietsstallingsplaatsen in trein-fietsenstallingen beloofd werd, terwijl we wisten dat 30-40 procent van alle fietsen boven/buitenmaats is door kratjes en mandjes en kinderzitjes en hoge stuurpinnen (elektrisch!) en dat dat dus niet zou gaan passen met de standaardrekken? Of heeft ze wel geroepen en heeft de NS niets gehoord? In Deventer zijn, na jaren, en tegen zekere kosten, een deel van de standaardrekken vervangen voor die geschikt zijn voor bredere fietsen. Waarbij de bakfiets nog steeds een asielzoeker lijkt, zonder status, niet zoals in de fietsenstallingen in Amsterdam, waar een plekje voor bakachtige fietsen wel mooi is geregeld.
Net het ledenblad binnengekregen. Met schrik lees ik dat fietsers onder een snelweg gaan fietsen, zouden ze werkelijk niet met hun hoofd in de uitlaatgassen zitten? Hopelijk is het maar een klein stukje…! Ik lees het blad nog - maar waarom lees ik het nog? Ik kreeg dankzij de FB een advertentiegigant die zaklampen verkoopt in de bus die nogal vasthoudend was met zijn (papier/)rommel, nu lijkt het ledenblad steeds meer op een glossy-lifestyle. Ik zie nergens terug welke actie is geleverd door de FB op landelijk niveau. En waar in Nederland zijn die fietsstraten erbij gekomen, stoplichten uit de fietsroutes getrokken en daar mooie autovrije kruisingen voor teruggelegd? Is er een landelijke kaart met rode vlekken, waarop we de plaatsen zien waarop de meeste fietsongelukken gebeuren, met welke acties daarop lopen? Zit er niemand naar dat miljoen te kijken dat van een provincie naar een gemeente ging maar dat maar steeds niet werd uitgegeven aan een fietsenstalling? Is er iemand bij de FB die durft te roepen dat een fiets een verdieping opduwen voor 3 op de 5 mensen over 10 jaar - wanneer die stalling er nog steeds staat - een heksentoer zou kunnen gaan worden? Maar niet alleen geklaag, er staan af en toe best interessante artikelen in het blad. Maar - voor mij - iets minder jasjes en tasjes in het blad en meer de ruimte voor hoe jullie een betere positie aan het realiseren zijn voor een mens- en milieuvriendelijk vervoermiddel.

Beetje off-topic maar wel in lijn met de niet-inclusieve mentaliteit die hier gemeengoed is. Ofwel welkom op dit forum. Overigens is mijn ervaring dat mijn fietsveiligheid en die van overige fietsers vooral in handen is van de fietser zelf, vanuit het besef dat je tussen al het zware motorverkeer een kwetsbare verkeersdeelnemer bent en dat je daar zelf op moet acteren. Helaas zie ik dagelijks fietsers (ook speeders) die met van alles bezig zijn behalve met oplettend/anticiperend deelnemen aan het verkeer en daarmee hun eigen veiligheid ernstig in gevaar brengen. En dan heb ik het over alle leeftijdsgroepen! Daarnaast is eenvoudig waar te nemen dat fietsers vaak onnodige risico’s nemen door bochten af te snijden, zonder verlichting te rijden, door rood te rijden, bellend/append te fietsen en onder invloed van alcohol/drugs te rijden. Eigenlijk is het een wonder dat er niet veel meer ongevallen plaatsvinden met fietsers…

Op dat punt slaat de FB ook de plank mis door in haar bijdragen over fietsveiligheid zich negatief uit te laten over het aantal fietsdoden/ongevallen. Natuurlijk is elk verkeersongeval met (dodelijk) letsel er één te veel, zeker voor de persoon in kwestie en de mensen daarom heen. Neemt echter niet weg dat de Nederlandse fietsveiligheid tot de beste ter wereld gerekend mag worden en dat het een verworvenheid is dat in Nederland mensen tot op zeer hoge leeftijd fietsend aan het verkeer kunnen deelnemen. Aangezien er de populatie fietsende senioren in omvang en leeftijd toeneemt (dankzij die uitzonderlijk hoge fietsveiligheid) is het niet meer dan logisch dat er ook meer ongevallen in die groep vallen. Geen reden voor zorg of paniek, eerder dankbaarheid dat we in zo’n veilig land kunnen fietsen…

Er valt nog veel te winnen voor fietsers, denk alleen al aan de uitrol van een landelijk netwerk van fietssnelwegen waardoor het voor (snel)fietsers aantrekkelijker wordt de auto te laten staan, het verhogen van de kwaliteit van de fietsinfrastructuur door bijvoorbeeld het verwijderen van paaltjes en het aanleggen van vergevingsgezinde stoepranden/wegkanten. En zoals je terecht noemt de capaciteit en gebruikersvriendelijkheid van fietsenstallingen.

De FB kan aan deze ontwikkelingen een belangrijke bijdrage leveren maar wordt daarbij letterlijk gehinderd door de eigen achterban die zich lijkt te hebben ingegraven ter behoud van het bestaande en daarmee nieuwe ontwikkelingen frustreert. De houding van de FB tegenover speed pedelecs illustreert vrij aardig de onmogelijke positie van de bond die enerzijds graag nieuwe ontwikkelingen stimuleert (de grondhouding van de FB is zeker niet negatief) en anderzijds de eigen achterban niet wil afvallen door snelfietsers te weren van het fietspad. Zie hier het dilemma van de bestuursvoorzitter…

Voor mij is het een geruststellende gedachte dat het weinig uitmaakt welk pad de FB uiteindelijk kiest, de ontwikkelingen gaan gewoon door, met of zonder FB, de vooruitzichten voor de speed pedelecgebruikers zijn zeer positief, steeds meer automobilisten ontdekken de snelle fiets als alternatief voor de heilige koe.

Iedere organisatie die zichzelf niet af en toe opnieuw uitvindt zal uiteindelijk verdwijnen. Alleen daarom al zijn de gedachten van Dick Buursink relevant, interessant en prikkelend. Goed om deze discussie te voeren! Het idee van ‘een community, een beweging’ spreekt zeker aan. Maar hoe komen we daar? Online zichtbaarheid en de inzet van digitale instrumenten kunnen zeker helpen en zijn een randvoorwaarde. Maar voor een community is het ook nodig dat er iets gezamenlijks opgepakt wordt dat een grote groep mensen belangrijk vindt. De kleine ergernissen bij het fietsen, paaltjes, slechte tegelpaden zijn misschien een goed aangrijpingspunt. Maar liggen hier veel fietsers wakker van? De omstandigheden zijn misschien wel ongunstig voor het ontstaan van zo’n community. Immers het belang van de fiets, het fietsen, de fietser en de fietsvoorzieningen wordt al breed gedeeld in de samenleving. En wordt goed ondersteund door alle professionals bij gemeenten, provincies, kennisinstellingen etc. In de strijd om ruimte voor de fiets, gaat deze strijd niet zozeer tegen de instituties maar misschien eerder tegen de eigen buren, die graag een auto-parkeerplaats voor de deur bij woning, werk en winkel wensen. En dat is een wereld van verschil met de jaren '70 en '80 toen de instituties de fiets vergeten waren en daarmee een perfecte voedingsbodem gaven aan het ontstaan van de ENWB-ENFB-Fietsersbond.
Wat verenigt nu de fietsers, jong en oud, boodschappenfietser, wielrenner, mountainbiker, fietser met kinderen, vakantiefietser, speed-pedelecer? De discussies hierboven doen vermoeden dat er eerder een strijd tussen de fietsers plaatsvindt, dan voor de fietsers…
En dan komt toch weer het beeld naar voren van een organisatie die juist over de verschillen kan heenkijken, samenhang en gemeenschappelijke belangen kan benoemen en agenderen. Eerder een instituut dan een community. En daar is ook niets mis mee, mits maar duidelijk is waar dit instituut haar gezag aan ontleend. Is dat de kennis en de kracht van de argumentatie? Is dat het aantal leden? Is dat de diversiteit van de achterban? Goed om daar voor onszelf een goed antwoord op te geven. Maar wat mij betreft altijd met als rode draad, dat we laagdrempelig zichtbaar en bereikbaar zijn voor de fietsers. En dan is een betere online zichtbaarheid met actieve fora op lokale en regionale schaal zeker iets wat kan bijdragen.

Goede aftrap van een zinvolle discussie. Per definitie is de reflex: hoe stomen wij “de bond” klaar voor de toekomst/hoe vinden wij onszelf uit? Feitelijk een paradoxale vraag, want weer is het doel een intern gericht doel: het eigen voortbestaan.

Wellicht moeten we kijken naar clubs die deze transformatie op het eerste gezicht goed weten vorm te geven, zoals een club als de politieke partij “Groen Links”. Een aansprekend boegbeeld, de oude garde die ogenschijnlijk zonder weerstand meewerkt met de nieuwe garde, en een andere aanpak die de jongere kiezers aanspreekt, waarbij het oudere segment tot hun eigen verbazing “meegenomen” wordt.

Inderdaad, de gestelde vraag is vooral gericht op de spagaat tussen behoud van leden/subsidie/voortbestaan in een snel wijzigende wereld… waarbij de externe omstandigheden uiteindelijk maatgevend zullen zijn. En die werkelijkheid is wellicht wat moeilijk verteerbaar voor de trouwe achterban maar hoe dan ook onvermijdelijk.

Een belangrijk aspect daarbij is het bijna onwrikbare geloof in de maakbaarheid van de wereld terwijl de werkelijkheid duidelijk laat zien dat bepaalde zaken begrensd worden door bijvoorbeeld natuurkunde en logica. Een jaarlijks terugkerend voorbeeld hiervan is de emotionele reactie van de FB op de nieuwste fietsveiligheidscijfers die geen recht doet aan de hoge fietsveiligheid in NL waar we met recht trots op mogen zijn. Deze volslagen irrationele opvatting over veiligheid van de FB wordt vooral ingegeven door opportunisme om de eigen doelen te bereiken zonder oog te hebben voor de grote lijnen van mobiliteitsvraagstukken (milieu, energie, economie, ruimtebeslag, leefbaarheid, gezondheid).

Een politieke partij als GroenLinks heeft duidelijk geen boodschap aan zaken als natuurkunde/logica, het partijprogramma is niets anders dan groen van buiten en rood van binnen ofwel milieu als hefboom voor een almachtige overheid. Niet mijn wereld…

Zie ook graag meer actie in de samenleving, lobbyen is ook belangrijk maar vaak komt het op mij over dat het allemaal te braaf is…maak dat ook op uit de column van Saskia in de podcast ‘De spaak’.
Als alle fietsers vanaf morgen de fiets laten staan en met OV of auto gaan reizen ( buiten de corona crisis om) loopt heel NL vast. Fietsers zouden veel meer waardering moeten krijgen voor hun bijdrage aan de mobiliteit in dit land en daar ook ‘beloond’ voor moeten worden in nog betere infravoorzieningen.

Interessant pleidooi. Ik ben sinds 20 jaar woonachtig in Zweden. Dankzij mijn jarenlange actieve lidmaatschap bij het Zweedse Cykelfrämjandet nu opnieuw de mogelijkheid om lid te worden van de Fietsersbond onderzocht. De standaardprocedure via de homepage bied echter geen optie aangezien er een Nederlandse postcode moet worden ingevoerd. Nu dus toch lid kunnen worden. De reden was de opleiding Massive Open Online Course Unraveling the cycling city georganiseerd door de Fietsersbond in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam. Dankzij de geëngageerde leden ditmaal wèl gelukt om lid te worden. Pas een paar weken lid en nu al enorm waardevolle inzichten en netwerken ontdekt. Actieve fietsers zoals ik hunkeren naar kennis die om te kunnen zetten is naar lobby die leidt tot betere besluiten. Wat wil ik hiermee zeggen is dat een buitenkamer, de open structuur, tezamen met een professionele binnenkamer een intressante formule is die het waard is om te onderzoeken en uit te proberen in zowel NL als in het buitenland. Bedankt voor de inspiratie!